Kırıkkale’de büyük tehlike: İlçelere köy olma kararı!

ANAYASA MAHKEMESİ KARAR VERDİ

İç Anadolu Bölgesi’nin tam merkezinde bulunan bozkır diyarı Kırıkkale ve Türkiye gelenide bulunan bazı belediyeler için önemli bir karar alındı. Anayasa Mahkemesi (AYM), nüfusu 2 binin altına düşen belediyelerin köye dönüştürülmesini öngören düzenlemenin iptal istemini reddetti. Alınan bu kararla birlikte nüfusu 2 binin altına düşen ilçe ve kasaba belediyeleri köy statüsü kazanacak.

KIRIKKALE’DE İLÇELER VE KASABALAR DİKKATLİ OLMALI

Kırıkkale’nin bazı ilçelerinde geçmiş dönemlerde 2 binin altında olan nüfus, 2026 yılı itibariyle bu sayının yaklaşık iki katına çıkmış durumda. Olası bir durumda ilçe ve kasabalarda göç durumuna karşı yaşanabilecek 2 bin nüfusun alt durumu, o ilçe ve kasaba belediyelerini seçim sürecinde zora sokarak belediye başkanlığı seçimi yerine muhtarlık seçimi yapılacak. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK)’in 2026 yılı Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemine göre Kırıkkale’nin ilçe ve kasabalarında şu anda herhangi bir sorun bulunmuyor. İlerleyen süreçlerde yaşanabilecek herhangi bir nüfus kaybında ise (2 bin nüfus altı) olarak büyük tehlike arz ediyor

KARAR RESMİ GAZETE’DE YAYIMLANDI

Resmi Gazete'de yayımlanan karara göre, CHP, 2025 tarihli 7551 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 14. maddesiyle yeniden değiştirilen 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 11. maddesindeki "Nüfusu 2 binin altına düşen belediyeler köye dönüştürülür." düzenlemesinin Anayasa'ya aykırı olduğunu belirterek, iptali için AYM'ye başvurdu. Başvuruda, düzenlemenin, kamu yararına yönelik olmadığı, yapılacak dönüşümün belde ya da köylerdeki nüfus kaybını artıracağı ve nüfusun büyükşehirler gibi daha kalabalık idari birimlerde yoğunlaşmasına neden olacağı, dinamik bir yapıya sahip olan nüfus sayım sistemi verilerine dayalı idari yapıların ani değişimlere uğramasının hukuki belirlilik ve güvenlik ilkeleriyle bağdaşmadığı ileri sürüldü.

İPTAL İSTEMİNİN REDDİNE KARAR VERDİ

Başvuruyu görüşen Yüksek Mahkeme, düzenlemeyi Anayasa'ya uygun bularak iptal isteminin reddine karar verdi. Kararın gerekçesinden; AYM'nin kararında, 5393 sayılı Belediye Kanunu'nda ya da kanun düzeyinde farklı bir mevzuatta belediyelerin veya köylerin kurulması ile tüzel kişiliklerinin kaldırılmasına ilişkin hangi makam tarafından hangi usulde karar verileceğine ilişkin bir düzenlemenin yer almadığı ifade edildi. Belediyelerin kurulması ve tüzel kişiliklerinin kaldırılmasının kanunla veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle yapılmasının anayasal bir zorunluluk olduğu aktarılan kararda, "Bu itibarla kuralda Anayasa'nın 123. maddesine aykırı bir yön bulunmamaktadır." değerlendirmesine yer verildi.

DÖNEM SONUNA KADAR GEÇERLİLİĞİ VAR

Düzenleme kapsamında, belediyelerin tüzel kişilikleri kaldırılırken, yöre halkının beş yıllık seçim dönemi için ortaya çıkan iradesinin dönem sonuna kadar geçerliliğine dokunulmadığı belirtilen kararda, tüzel kişiliğin kaldırılmasının ardından da köy tüzel kişiliğinin organlarını oluşturmak üzere seçme hakkını kullanmalarına imkan tanındığı ifade edildi.

5393 sayılı Kanun'un 11. maddesinde belediyelerin köye dönüştürülmesine ilişkin usul ve esasa ayrıntılı olarak yer verildiği vurgulanan kararda, "Kuralın bu yönüyle kapsamının açık, net ve anlaşılır bir şekilde düzenlendiği sonucuna ulaşılmıştır." denildi.

VERİMLİ BİR KAMUSAL HİZMET SAĞLAMAK

İptali istenen düzenlemenin "daha etkin ve verimli bir kamusal hizmet sağlamak" amacını taşıdığına işaret edilen kararda, şunlara yer verildi: "Nüfusu 2 binin altına düşen belediyelerin köye dönüştürülmesinin usul ve esaslarının kanunda düzenlendiği ve belediyelerin tüzel kişiliğinin kaldırılmasının ilk mahalli idareler seçimlerinde uygulanmasının öngörüldüğü gözetildiğinde, kanun koyucunun takdir yetkisi kapsamında ihdas edildiği anlaşılan kuralın hukuk devleti ilkesi ile kamu tüzel kişiliğinin kanunla kaldırılması ve mahalli idarelerin özerkliği ilkeleriyle çelişen bir yönü bulunmadığı kanaatine varılmıştır. Anayasa Mahkemesi, açıklanan gerekçelerle kuralın Anayasa'ya aykırı olmadığına ve iptal talebinin reddine karar vermiştir."